كه دلالت بر صدق پيامبر ص و بلندى مقام و منزلت او مىكند » تا آنجا كه مىگويد : « اخبار متواتر از پيامبر ص نقل شده كه خدا او را به آسمانها برد و درهاى آسمان را به روى او گشود » ( 1 ) . ذكر اين نكته كاملا ضرورت دارد كه در لابلاى روايات معراج احاديث مجعول يا ضعيفى به چشم مىخورد كه به هيچوجه قابل قبول نيست . لذا مفسر بزرگ مرحوم طبرسى ذيل همين آيه مورد بحث احاديث معراج را به چهار گروه تقسيم كرده است : 1 - رواياتى كه به حكم تواتر قطعى است ، مانند اصل موضوع معراج . 2 - احاديثى كه قبول آنها هيچ مانع عقلى ندارد و در روايات به آن تصريح شده است ، مانند مشاهده بسيارى از آيات عظمت خدا در پهنه آسمان . 3 - رواياتى كه با ضوابط و اصولى كه در دست داريم مخالف است ولى مىتوان آنها را توجيه كرد ، مانند احاديثى كه مىگويد پيامبر ص در آسمانها جمعى را در بهشت و گروهى را در دوزخ ديد كه بايد گفت منظور مشاهده صفات بهشتيان و دوزخيان بوده است ( يا بهشت و دوزخ برزخى ) . 4 - رواياتى كه مشتمل بر امور نامعقول و باطل مىباشد و وضع آنها گواه روشنى بر ساختگى بودن آنها است ، مانند رواياتى كه مىگويد پيامبر ص خدا را آشكارا ديد ، با او سخن گفت ، و با او نشست كه با هيچ منطقى سازگار نمىباشد بلكه مخالف دليل عقل و نقل است ، و بدون شك اين گونه روايات مجعول است . در تاريخ وقوع معراج در ميان مورخان اسلامى اختلاف نظر است ، بعضى آن را در سال دهم بعثت شب بيست و هفتم ماه رجب دانسته ، و بعضى آن را در سال دوازدهم شب 17 ماه رمضان ، و بعضى آن را در اوائل بعثت ذكر كرده‌اند ، ولى اختلاف در تاريخ وقوع آن مانع از اتفاق در اصل وقوع آن نيست .

--> ( 1 ) التحذير صفحه 7 .